Archiwa 2015 - FRYDERYKI 2026

Janusz Muniak

Aleksander Pawlak — Wed, 26 Nov 2025 18:00:11 +0000

Urodził się 3 czerwca 1941 roku w Krakowie. Debiutował w 1960 roku w lubelskim zespole Witolda Miszczaka. W latach 1963 – 1974 był saksofonistą tenorowym krakowskiego zespołu Jazz Darings Tomasza Stańki, z którym nagrał trzy płyty: Music For K. (1970), Jazz Message From Poland (1972) i Purple Sun (1973). W 1964 roku wystąpił po raz pierwszy na Międzynarodowym Festiwalu Jazz Jamboree w Warszawie w Kwintecie Andrzeja Trzaskowskiego. Współpracował także z Krzysztofem Komedą, Kwartetem Jana Jarczyka oraz zespołami Jana Ptaszyna Wróblewskiego, z którymi nagrał sześć płyt, w tym: Kto tak pięknie gra (1973) i Sprzedawcy glonów (1973).

Od 1976 roku prowadzi własne zespoły. W roli lidera zadebiutował z kwintetem w składzie: Jerzy Bezucha, Marek Bliziński, Andrzej Dechnik, Janusz Muniak, Paweł Perliński. W 1979 roku w kwartecie z: Jerzym Bezuchem, Andrzejem Dechnikem, Jarosławem Śmietaną nagrał płytę Placebo (1982), na której znajdziemy cztery jego kompozycje, w tym: hard-bopową A-Tisket A-Zasket, funk-rockową Funky dla pani Hanki i piękną balladę liryczną Nie bądź na mnie zła. W zespołach Muniaka grali także: Andrzej Cudzich, Antoni Dębski, Paweł Jarzębski, Bogdan Kierach, Jacek Pelc, Krzysztof Zawadzki, Leszek Możdżer, Włodek Pawlik, Wojciech Puszek.

W 1986 roku ukazała się rejestracja koncertu Janusza Muniaka podczas XXXI Zaduszek Jazzowych w Krakowie. Kolejne płyty artysta nagrał m.in. ze Zbigniewem Wegehauptem i Michałem Miśkiewiczem: You Know These Songs (1994), Not So Fast (1995) i One And Four (1997).

Od końca lat 90. artysta zaprasza do współpracy muzyków młodego pokolenia, m.in: Marcina Ślusarczyka, Tomasza Grzegorskiego, Macieja Adamczaka, Sebastiana Frankiewicza i Michała Tokaja. Nagrywa nowe płyty: Just Friends (2000) z udziałem warszawskiej formacji Simple Acoustic oraz autorskie albumy: Spotkanie (1998) i Annie (2002).

Janusz Muniak koncertuje z wieloma zagranicznymi muzykami jazzowymi, współpracował m.in. z: Georgem Brucknerem, Dirkiem A. Dhonauem, Donem Cherrym, Freddim Hubbardem, Hankiem Mobleyem, Charliem Venturą, Hankiem Jonesem, Pierrem Pausgenem, Gerdem Schullerem. W roku 1990 i w latach 2006–2007 zwyciężył w ankiecie Jazz Top magazynu „Jazz Forum” w kategorii saksofon tenorowy. Od 1992 roku prowadzi w Krakowie Jazz Club „U Muniaka”, gdzie pod okiem Mistrza szlify zdobywają młodzi muzycy jazzowi.

Artykuł Janusz Muniak pochodzi z serwisu FRYDERYKI 2026.

Kazimierz Kord

Aleksander Pawlak — Wed, 26 Nov 2025 17:57:25 +0000

Urodził się 18 listopada 1930 roku w Podgórzu. Jest absolwentem Liceum Muzycznego w Katowicach w klasie fortepianu, a także uczniem Władimira Nilsena w Konserwatorium w Leningradzie (fortepian) oraz Artura Malawskiego i Witolda Krzemieńskiego w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej (obecnie Akademii Muzycznej) w Krakowie (dyrygentura).

Karierę rozpoczął w latach 1960–1962 od funkcji chórmistrza i dyrygenta w Operze Warszawskiej. Między 1962 a 1969 rokiem był dyrektorem i kierownikiem artystycznym Teatru Muzycznego w Krakowie, gdzie przygotował ok. trzydziestu premier baletowych i operowych – wśród nich we własnej reżyserii i ze scenografią Józefa Szajny – Fausta Charlesa Gounoda. To właśnie ten spektakl otworzył przed nim drzwi Gartnerplatztheater w Monachium, gdzie opracował między innymi Damę Pikową Czajkowskiego czy Zamek Sinobrodego Bartóka.

W latach 1969–1973 Kazimierz Kord stał na czele Wielkiej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia i Telewizji w Katowicach. Od 1977 do 2001 roku pełnił funkcję dyrektora i kierownika artystycznego Filharmonii Narodowej. W tym czasie zespół ugruntował swoją pozycję na światowych scenach i odbył ponad 30 wielkich tras koncertowych.

Kazimierz Kord dyrygował także wieloma zagranicznymi zespołami symfonicznymi: w Chicago, Cleveland, Pittsburghu, Detroit, Dallas, Cincinnati, Toronto, Londynie, Paryżu, Berlinie, Wiedniu, Rzymie, Petersburgu, Moskwie, Hamburgu, Kolonii, Frankfurcie. Wielokrotnie był gościnnym dyrygentem w Osace i Tokio. Na początku lat 80. przez sześć lat prowadził także Orkiestrę Südwestfunk w Baden-Baden. Realizował spektakle w teatrach operowych w Nowym Jorku (wieloletnia współpraca z Metropolitan Opera), Londynie (Covent Garden), Monachium, Düsseldorfie, Amsterdamie, Kopenhadze, San Francisco. W latach 2005–2006 był dyrektorem muzycznym Teatru Wielkiego – Opery Narodowej w Warszawie, gdzie poprowadził m.in. La Bohème Giacomo Pucciniego w reżyserii Mariusza Trelińskiego oraz Czarodziejski flet Mozarta w reżyserii Achima Freyera.

Zrealizował wiele nagrań dla wytwórni EMI, Philips, Decca. Dla firmy CD Accord nagrał m.in. wszystkie symfonie Ludwiga van Beethovena, a także prawykonanie utworu Missa pro pace Wojciecha Kilara, który zamówił u kompozytora na stulecie Filharmonii Warszawskiej.

Jest inicjatorem Forum Lutosławskiego – imprezy cyklicznej obejmującej koncerty połączone z prezentacją sztuk plastycznych oraz forum dyskusyjnym.

Laureat wielu nagród, wyróżnień i odznaczeń polskich i zagranicznych. W 2005 roku minister kultury Waldemar Dąbrowski odznaczył Kazimierza Korda Złotym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis.

W kilku filmach fabularnych wcielił się w rolę dyrygenta – zagrał m.in. jedną z głównych ról w filmie Krzysztofa Zanussiego Dusza śpiewa.

Artykuł Kazimierz Kord pochodzi z serwisu FRYDERYKI 2026.

Lech Janerka

Aleksander Pawlak — Sat, 23 Aug 2025 18:19:24 +0000

Urodził się 2 maja 1953 roku we Wrocławiu. Pod koniec lat 70. zadebiutował na scenie muzycznej, występując z żoną – Bożeną Janerką – na festiwalach piosenki studenckiej.
W 1979 roku założył zespół Klaus Mitffoch. Pierwsza płyta grupy, wydana pod tym samym tytułem, jest uznawana za przełomową i jedną z najważniejszych w historii polskiej muzyki rockowej, zarówno w warstwie muzyki jak i tekstów, stanowiących krytykę ówczesnego systemu. Najbardziej znane utwory z tej płyty to m.in. Jezu jak się cieszę czy Strzeż się tych miejsc. Album zdobył m.in. miano Albumu Lat 80. w plebiscycie czytelników magazynu „Tylko Rock”.
W 1984 roku Lech Janerka opuścił zespół, by rozpocząć karierę solową. Dwa lata później wydał płytę Historia podwodna. Nagrany w nieco spokojniejszej stylistyce album został świetnie przyjęty przez krytyków i słuchaczy. Na płycie pojawiło się po raz pierwszy oryginalne brzmienie przetwarzanej elektronicznie wiolonczeli, które było zasługą Bożeny Janerki, występującej z artystą do dziś. Z płyty Historia podwodna pochodzą takie utwory jak: Konstytucje, Niewole, Ta zabawa nie jest dla dziewczynek.
Kolejne albumy, m.in. Piosenki, Ur, Bruhaha, Fiufiu, czy Plagiaty ugruntowały pozycję Lecha Janerki na polskim rynku muzycznym. Artysta nagrodzony został pięcioma statuetkami FRYDERYK, przyznanymi przez Akademię Fonograficzną w kategoriach: Autor Roku (2002), Kompozytor Roku (2005), Album Roku Muzyka Alternatywna (2002 za album Fiufiu i 2005 za Plagiaty) oraz Piosenka Roku (2005 za utwór Rower). Płyta Plagiaty otrzymała także nagrodę
Superjedynka w kategorii Płyta Alternatywna, a teledysk do utworu Rower zdobył Grand Prix na Festiwalu Polskich Wideoklipów Yach Film.
Lech Janerka jest twórcą muzyki do filmów Chcę mi się wyć Jacka Skalskiego i Obcy musi fruwać Wiesława Saniewskiego. Wziął udział w nagraniu albumu Flota zjednoczonych sił zespołu Voo Voo, z którym często występował pod koniec lat 80. w Jarocinie.
Ma opinię twórcy niezależnego, oryginalnego, pozostającego poza głównym nurtem sceny rockowej. Jego teksty często opisują stan wojny jednostki ze światem, walki ze zniewoleniem, m.in. przy zastosowaniu takich środków stylistycznych, jak groteska, ironia, absurd. Janerka bawi się słowem, stosuje aliteracje, tworzy neologizmy. O swoich tekstach mówi jednak, że są proste – jego zdaniem to muzyka jest tą warstwą, która może nadać szczególne znaczenie nawet bardzo prostym tekstom.
Odznaczony w 2011 roku Krzyżem Oficerskim Odrodzenia Polski.

Artykuł Lech Janerka pochodzi z serwisu FRYDERYKI 2026.